BELEIDSBRIEF 2011
Terug naar de homepage
 

18 mei: Laatste schot Leopard 2A6

Met vier schoten op baan 6 (Kahlenberg) op de Truppenübungsplatz Bergen – het NAVO-schietterrein op de Noord-Duitse Lüneburger Heide – heeft de Koninklijke Landmacht op woensdag 18 mei 2011 afscheid genomen van de Leopard 2A6-gevechtstank.

De eerste twee schoten werden gelijktijdig afgevuurd door de commandanten van 11 Tankbataljon Regiment Huzaren van Sytzama en 42 Tankbataljon Huzaren Prins van Oranje, respectievelijk luitenant-kolonel Kees Koek en luitenant-kolonel Pieter van Egmond.

. Het derde, en aansluitend, het vierde en laatste schot werden afgevuurd door respectievelijk de commandant van de Cavalerieschool van het OTC Manoeuvre in Amersfoort en de wapenoudste der cavalerie, generaal-majoor b.d. jonkheer Harm de Jonge.

De begintune van Band of Brothers klonk toen adjudant-instructeur Gerrit Buurman van de Feuerstellung (vuurpositie van de tank) terugliep naar de plaat en de laatste hulsbodem aan de wapenoudste overhandigde.

Nadat het taptoe Bereden Wapens had geklonken, werd de hulsbodem van het laatste schot aangeboden aan de Commandant der Landstrijdkrachten, luitenant-generaal Rob Bertholee. Tot slot werd het Wilhelmus gespeeld en daarmee was de ceremonie ten einde.

Voorafgaand en na de laatste schoten was het een weerzien van oud-cavaleristen en cavaleristen in werkelijke dienst, ondanks de onzekerheden die één en ander met zich meenemen. De dag werd afgesloten met een barbecue voor de ruim 1.000 genodigden.

Met de laatste schoten eindigde de geschiedenis van de Nederlandse tank op dezelfde schietbaan waar ook de eerste schoten met de toenmalige Leopard 1 werden afgevuurd. Ook kwam hiermee een einde aan zo’n negentig jaar Nederlandse tankgeschiedenis, omdat de eerste tank – de Franse Renault FT-17 – na de Eerste Wereldoorlog, in 1926, zijn entree maakte. Nederland verwierf indertijd één voertuig om het te beproeven bij inundaties (waterhindernisssen), zoals in de Hollandse Waterlinie.

Bij een oefening in 1938 noemde een Duitse militair waarnemer het Nederlandse leger “Een grap, en niet eens een goede”, aldus militair historicus Norbert-Jan Nuijm, die onderzoek heeft gedaan naar Nederlands enige tank aan de vooravond van W.O. II. Een jaar later reed de Renault FT-17 zich bij Leusden vast in een ondergelopen polder.

Op het toppunt van de Koude Oorlog beschikte Nederland over tussen 900 en 1.000 gevechtstanks, die de ruggengraat vormden van de Nederlandse krijgsmacht. Bij een aanval door het Warschaupact moesten de Nederlandse tanks de vijand op de Noord-Duitse laagvlakte tegenhouden om het vertragend gevecht te voeren. Door het vertragen kon de Amerikaanse bondgenoot de tegenaanval inzetten. Na het einde van de Koude Oorlog en de verdwenen dreiging van de Russen, werd het aantal tanks snel afgebouwd.

De afscheidsceremonie op de Truppenübungsplatz Bergen viel de vele aanwezige tankers zwaar. Commandant Stafstafeskadron, ritmeester Romein, verwoordde de gevoelens: “Dit voelt als een begrafenis. De tank is een deel van ons leven.”

De wapenoudste der cavalerie, generaal-majoor b.d. De Jonge, roemde in zijn toespraak de inzet van de tank tijdens de vredesoperatie in voormalig Joegoslavië en de inzet van het personeel tijdens de recente missies in Irak en Afghanistan. Tijdens de missie in Afghanistan liet Nederland haar Leopards thuis, onder andere omdat de uitstraling van tanks naar de burgerbevolking te dreigend zou overkomen. Had Defensie de tanks wel in de dasht (open vlakten) van Uruzgan ingezet, dan hadden ze misschien hun waarde bewezen en waren ze nu niet wegbezuinigd.

De Leopard 2A6 van de Duitse fabrikant Krauss-Maffei Wegmann is namelijk nog altijd één van de modernste gevechtstanks ter wereld. Het is een geducht, zeer modern wapensysteem met ongeëvenaarde bepantsering en vuurkracht. Deze moderne gevechtstank, met een gewicht van 60 ton en een motorvermogen van 1.500 paardenkrachten, is uitgerust met een 120 mm gestabiliseerd kanon L55. Rijdend door het veld kan de tank met grote precisie zijn doel raken. De nieuwprijs van één tank bedroeg destijds € 4 miljoen, inclusief reservendelenpakket en munitie.

Over (de gevechtskracht van) de tank zei De Jonge nog: “Je moet niet afwachten tot het geluk wordt aangereikt, je moet het geluk afdwingen. En dat doe je met tanks.”

Hoewel wordt beseft dat de bezuinigingen onvermijdelijk zijn, is voor deze maatregel geen begrip bij de aanwezigen. De commandant van het Bravo eskadron van 11 Tankbataljon Regiment Huzaren van Sytzama, ritmeester Chiel Nieuwenhuis, wijst er op dat de landmacht de huidige doctrine nu niet meer kan uitvoeren: "Manoeuvrevormen als de doorbreking en de omsingeling zijn zonder de tank namelijk niet meer mogelijk.”

Geluk afdwingen met de gevechtstank is voortaan uit den boze: met de laatste schoten van de Leopard 2A6 is de krijgsmacht behalve tankloos volgens critici ook tandeloos geworden.

Terug naar Boven

 

15 april

De Vakbond voor Defensiepersoneel VBM|NOV wijt de leegloop bij defensie aan 'slecht werkgeverschap'. De bond stelt dat de professionaliteit van de militairen ernstig onder druk komt te staan, doordat er onvoldoende geld beschikbaar is voor trainingen, persoonlijke kleding en uitrusting, reserveonderdelen en munitie.

De VBM/NOV reageert op een artikel in De Telegraaf, dat vandaag op basis van een intern defensiememo schreef dat militairen massaal overstappen naar een baan buiten de krijgsmacht zodra hun contract is afgelopen. Het memo is afkomstig van de generaal Hans Leij, de hoofddirecteur personeel van het Ministerie van Defensie.

Zo schrijft de bezorgde topmilitair onder andere: "De aansturing van de logistiek wordt momenteel slechts overeind gehouden door de loyaliteit van het achtergebleven personeel. De uitstroom gaat echter gestaag door. Het langdurig vragen van extra inspanning vertaalt zich uiteindelijk in het oplopen van het aantal mensen dat ziek thuis blijft, met alle gevolgen van dien.''

Ook zouden militairen opleidingen mogen volgen om zich op de burgermaatschappij voor te bereiden, maar krijgen volgens de VBM/NOV vervolgens te horen dat er geen of onvoldoende geld beschikbaar is.

Generaal Leij merkt op dat militairen van diverse onderdelen van de krijgsmacht in groten getale opstappen zodra hun tijdelijke arbeidscontract is afgelopen. Zelfs werknemers die de garantie hebben dat ze na bezuinigingen worden herplaatst, nemen de wijk. Hierdoor blijven ook de na reorganisaties gegarandeerde werkplekken leeg.

Terug naar Boven

13 april

De sociale partners in de sector Transport en Logistiek (Transport en Logistiek Nederland, FNV Bondgenoten en CNV Vakmensen) en het Ministerie van Defensie, hebben een intentieverklaring getekend om duizenden gekwalificeerde medewerkers van Defensie in de transport en logistiek te laten instromen.

Op deze manier kan het tekort aan logistiek medewerkers en chauffeurs worden opgevangen. Dat tekort kan de komende jaren oplopen tot ruim 50.000 medewerkers en chauffeurs, aldus het toekomstonderzoek ‘Wegvervoer en Logistiek: Visie 2015’.

Vertrekkend Defensiepersoneel zal actief worden geïnformeerd over de werkgelegenheids- en scholingsmogelijkheden in de sector transport en logistiek. Daarnaast zal de sector haar achterban informeren over de mogelijkheden om goed gekwalificeerde werknemers een nieuw carrièreperspectief te bieden.

Bij Defensie werken vakbekwame mensen met vaak dezelfde opleidingen en startkwalificaties als in het transport. Het gaat om verschillende typen werknemers als chauffeurs, planners, logistieke medewerkers, bevoorradingsmedewerkers, maar ook logistiek managers.

De sociale partners in het wegvervoer en het Ministerie van Defensie zullen komende maanden de samenwerking verder uitwerken.

Terug naar Boven

12 april

De eerste actiebijeenkomst tegen de aangekondigde bezuinigingen bij Defensie is goed bezocht. In het KEK-gebouw op de Johannes Postkazerne in Havelte kwamen vanochtend zo’n 400 militairen bij elkaar.

In Havelte verdwijnen tenminste 200 arbeidsplaatsen door de opheffing, per 9 mei a.s., van 42 Tankbataljon.

Volgens de vakbonden is de actiebereidheid is groot. De protestacties zijn bijzonder, militairen voeren bijna nooit actie uit loyaliteit naar hun werkgever toe.

De gezamenlijke Defensievakbonden, verenigd in Defensiepersoneel in actie, gaan de komende weken verder met actievoeren. Tijdens de bijeenkomst in Havelte is onder andere gesproken door Wim van den Burg, voorzitter van de vakbond AFMP/FNV en Jean Debie, voorzitter van de VBM/NOV Vakbond voor Defensiepersoneel.

Er worden nog tenminste dertig bijeenkomsten gehouden. De militaire vakbonden willen op 16 juni a.s. een landelijke manifestatie houden tegen de bezuinigingsplannen.

Terug naar Boven

9 april: The Day After

2031: België valt Nederland binnen

Het is augustus 2031. De gecombineerde Belgisch-Luxemburgse strijdkrachten steken de voormalige waterlinie over en nemen Amsterdam in. Koning Willem IV vlucht net op tijd naar Engeland. Via twitter blijft hij het volk steunen.

Tien dagen eerder. Vijandelijke troepen steken bij Breda en Eindhoven de grens over. Eigenlijk stelt de aanvalsmacht weinig voor. Een handvol pantserwagens ondersteund door helicopters en verouderde F16’s. Belgische infanteristen op mountainbikes ontmoeten op fietspaden voornamelijk tegenstand van slingerende gepensioneerden. Mariakaakjes bij de thee

De 'Dutch approach' van theedrinken met legeraanvoerders valt slecht bij de Belgen. Het vertraagt de opmars weliswaar enkele dagen. Maar de Belgen hervatten hun aanval als blijkt dat Nederlanders slechts mariakaakjes en geen chocola bij de thee serveren.

Meer tegenstand kan de politie met gummiknuppels niet bieden. Handvuurwapens hebben ze begin jaren twintig verboden vanwege de kans op burgerdoden. De landmacht? Die is in twee bezuinigingsrondes na 2011 uiteindelijk helemaal afgeschaft. In ruil daarvoor heeft de politie wel een extra, groen uniform gekregen. Te dragen bij calamiteiten. Ook beschikt de politie over automatische geweren. Om munitie te besparen is daar nooit mee geoefend.

Luchtmacht met één piloot
De marine deelt één fregat met Denemarken en Noorwegen. In schrikkeljaren mag Nederland er mee varen. De luchtmacht bestaat nog wel – uit één piloot. Voor het ene JSF-toestel dat Nederland in 2020 kocht voor één miljard euro. De laatste grote aanschaf van de Nederlandse strijdkrachten. Vanaf dat moment gaan de miljarden naar gezondheidszorg en onderwijs.

Maar de übergave JSF-straaljager slaagt er helaas niet in op te stijgen. Het mannetje dat de blokken voor de wielen wegsleept werkt niet op woensdagmiddag. De enige Belgische slachtoffers vallen door een friendly fire-incident. Een Franstalige F16-piloot bombardeert per ongeluk een colonne Vlamingen.

'Dan liever de lucht in'
'De Belgen! De Luxemburgers! Ze leken altijd zo slap en braaf.' De 84-jarige Hans Hillen kan de aanval nauwelijks bevatten. Hij ligt in het ziekenhuis met achttien bypasses. Twintig jaar geleden zou zijn hartkwaal hem vermoord hebben. Maar investeringen in medisch onderzoek werpen hun vruchten af. Hij leeft.

Het is precies tweehonderd jaar geleden dat de Belgen zich loswurmden van Nederland. Vanuit zijn ziekenhuisraam ziet Hillen het roodwitblauw van de vlaggenstok verdwijnen. Al snel wappert er de Belgische vlag. 'Dan liever de lucht in', denkt Hillen en hij trekt de stekker uit de beademing.

 

Op 9 april 2011 schreef Rinze Benedictus op de website ‘925. Alles wat telt van 9 tot 5’ het artikel ‘2031: België valt Nederland binnen’.

Wetenschapsjournalist Benedictus (1977) levert regelmatig ironisch commentaar op militaire zaken voor 925.nl op het gebied van Defensie, militaire technologie en militaire geschiedenis. Op twitter kan Benedictus worden gevolgd via Strijdschrift.

http://925.nl/archief/2011/04/09/2031-belgie-valt-nederland-binnen

Terug naar Boven

Na een persconferentie over de bezuinigingen keert Minister van Defensie Hans Hillen terug op zijn ministerie (© Martijn Beekman, de Volkskrant).

Terug naar Boven

Column 'Leger' van Bert Wagendorp.

Terug naar Boven

Minister Hillen verlaat zijn ministerie (© Roel Rozenburg, NRC Handelsblad).

Terug naar Boven

Dus......

Terug naar Boven

Cartoon van Ruben L. Oppenheimer.

Terug naar Boven

Cartoon van Kamagurka.

Terug naar Boven

8 april 2011: D-Day voor Defensie

“De trompet klinkt en hoe donker ook de horizon, het is zeker geen Last Post. Het is een oproep om ons uit de duisternis vandaan te vechten. Het zal vooreerst bepaald niet gemakkelijk zijn. De opdracht ligt er. Het is aan ons, aan mij en aan u om de uitdaging aan te gaan.”

Minister van Defensie Hans Hillen in zijn videoboodschap van 8 april 2011, waarin hij zijn beleidsvoornemens aan het Defensiepersoneel toelicht.

 
 
 
 
 
 

Terug naar Boven

 

Gevolgen personeel

De gevolgen voor het personeel zijn ronduit dramatisch.

Weliswaar wordt de trap van boven schoon geveegd en komt in de bestuursstaven één op drie functies te vervallen, in de totale Defensieorganisatie ruim één op zes. Ongeveer 12.000 functies komen te vervallen, waarbij duizenden medewerkers de organisatie gedwongen zullen moeten verlaten.

De verkleining van het personeelsbestand is volgens de Minister van Defensie onvermijdelijk: de personeelskosten zijn te hoog zijn geworden door ‘scheefgroei’ in de personeelsopbouw. Verjonging is noodzakelijk om op termijn de krijgsmacht betaalbaar en inzetbaar te houden. Daarom zal de personeelsopbouw worden aangepast.

Eén van de maatregelen is dat op 1 juli 2011 volumes per rang en schaal worden vastgesteld: een numerus fixus (Latijn voor “vastgesteld aantal”). Kort gezegd betekent de numerus fixus dat niemand zijn baan zeker is, ongeacht rang, leeftijd, functioneren of ervaring.

Terug naar Boven

 

Gevolgen materieel

Schematisch krijgsmachtbreed:

Terug naar Boven

 

Materieel landmacht

De grootste klap is het verdwijnen van de Leopard 2A6 en daarmee de opheffing van de laatste twee tankbataljons uit de slagkracht van de landmacht:

101 Artillerie Ondersteuningsbatterij opheffen

‘t Harde

Vermindering van pantsergenie- en constructiecapaciteit

Wezep

11 Luchtverdedigingscompagnie Luchtmobiel ‘Samarinde’ opheffen

Schaarsbergen

11 Mortiercompagnie Luchtmobiel ‘Margriet' opheffen; twaalf mortieren 120 mm en zes mortieren 120 mm van het Korps Mariniers worden ondergebracht bij de veldartillerie

Assen

11 Tankbataljon Regiment Huzaren van Sytzama (RHvS) opheffen

Oirschot

42 Tankbataljon Regiment Huzaren Prins van Oranje (RHPO) opheffen

Havelte

Met Gill Medium Range Anti-Tank wapensystemen uitgeruste Fennek-voertuigen; organisatie van de vier pantserinfanteriebataljons en de verkenningseenheden zal worden aangepast

-40 (van 80 naar 40)

PZH2000NL pantserhouwitser

-6 (van 31 naar 25)

Leopard 2A6 gevechtstank

-60 (van 60 naar 0)

De op te heffen operationele eenheden en wapensystemen zullen per maandag 9 mei 2011 worden stilgezet.

Verdere maatregelen zijn onder andere:

Afstoting van zes pantserhouwitsers en onderbrenging met 120 mm mortieren in één afdeling veldartillerie.
Bundeling van luchtverdedigingsmiddelen en mortieren van het Korps mariniers met andere eenheden.
Zes onderhoudscompagnieën worden gereduceerd tot vier. Er blijven één onderhoudscompagnie bij alle brigades van de landmacht Ún bij het OOCL.
Halvering van de Stinger-luchtverdedigingscapaciteit (drie pelotons met de Stinger op de Mercedes-Benz); bij de grondgebonden luchtverdediging worden een batterijstaf en een logistiek peloton opgeheven.
Samenvoeging van 101 CIS-bataljon met het CIS-bataljon van het Duits-Nederlandse legerkorps.
Staf-OOCL (Operationeel Ondersteuningscommando Land) wordt verkleind.
Vermindering van functies in het Duits-Nederlandse legerkorpshoofdkwartier.

Terug naar Boven

 

Requiem voor een luipaard

“De cavalerie zorgt voor de slagkracht. Vroeger met paarden, nu met hypermoderne gevechtstanks. Zo’n Leopard 2 A6-tank bijvoorbeeld heeft een gewicht van 70 ton. Zelfs in ruig terrein haalt deze tank een snelheid van wel 80 kilometer per uur! En bij die snelheid kan je nog steeds snel en zuiver vuren met het kanon.”

(Uit de folder ‘Kan jij de landmacht aan’ uit 2004.)

Na de langverwachte Beleidsbrief 2011 van Minister van Defensie Hans Hillen zal het niet lang meer duren voordat de laatste Nederlandse gevechtstank aan de slagkracht van de Nederlandse krijgsmacht zal worden onttrokken. Zonder twijfel zal nog een exemplaar worden tentoongesteld in het Cavaleriemuseum op de Bernhardkazerne in Amersfoort, ‘home of the cavalery’. Maar daarna is het definitief ‘einde oefening’ voor de gevechtstank Leopard 2A6, de drager van het gepantserde gevecht in het Nederlandse leger.

Eind jaren ’70 wilde Nederland zijn verouderde Centurions vervangen door een nieuwere tank. Deze Britse tank, die 600.000 gulden kostte, reed al sinds 1953 op de Nederlandse oefenterreinen rond. Nederland was na Groot-Brittannië en Israël de grootste gebruiker van de Centurion.

Hoewel de Britse Challenger-1 en de Amerikaanse M1 Abrams in de race waren, werd het toch de Leopard-1, Kampfpanzer mit Deutsche gründlichkeit. In de latere 2A5-versie heeft die tank het onvoorstelbare motorvermogen van ruim 1.500 paardenkrachten. Het was cavalerie in de meest nieuwerwetse verschijningsvorm, met een boordkanon kaliber 120 mm en een keramisch ‘Chobham’ pantser dat bescherming bood tegen de toenmalige generatie antitankprojectielen.

Op het hoogtepunt van de Koude Oorlog telde de Koninklijke Landmacht bijna duizend main battle tanks. In die tijd waren ze ook keihard nodig, mochten de Sowjet-Unie en haar satellietstaten van het Warschaupact een oorlog ontketenen tegen het ‘vrije Westen’. Om doorbraken te forceren of een tegenstander verrassend in de flank aan te vallen.

Daartoe had Nederland zelfs decennialang een complete pantser-, lichte of gemechaniseerde brigade gestationeerd op de Noord-Duitse laagvlakte. Afgaand op rapportages van de inlichtingendiensten zou het Rode Gevaar zich manifesteren met tanks, meer specifiek de T-62 en later de T-72. Niet zomaar met een paar tankbataljons maar met een overweldigende hoeveelheid aan tankbrigades en heuse –divisies.

Zoals het nu geformuleerd is, moeten alle Leopards – intussen in de versie 2A6 – het veld ruimen en zijn de laatste tankbataljons van het Nederlandse leger voorlopig (?) voorgoed historie. Bedenk daarbij dat het gemakkelijk is om tanks uit de bewapening te halen: voordat je in de toekomst opnieuw tanks deel wil laten uitmaken van ’s lands gevechtskracht, dan ben je al gauw een decennium verder.

Een leger zonder tanks klinkt absurd. Zeker met in het achterhoofd dat de eerste inzet van tanks als nieuw wapen nog niet eens een eeuw geleden plaatsvond (tijdens de Slag aan de Somme in 1916), de tankslagen uit de Tweede Wereldoorlog (Ardennenoffensief, El Alamein, Koersk) en het fenomenale aantal van duizend tanks dat Nederland ooit telde.

Maar de positie van de Leopard 2A6 na de Koude Oorlog veranderde snel. Tijdens de nasleep van de burgeroorlogen in voormalig Joegoslavië werd de Leopard-tank voor het laatst door Nederland ingezet. Tijdens de missies IFOR en SFOR patrouilleerden de afschrikwekkende Leopards voor onmiddellijk gebruik bij geweldsescalatie door de straten van onder andere het Bosnische stadje Novi Travnik.

Ook die inzet was mosterd na de maaltijd. Toen het echt nodig was qua imponerende gevechtskracht, tijdens de periode UNPROFOR toen ook Dutchbat was ontplooid, zette alleen het Scandinavische bataljon Leopard-tanks op de Balkan in. Met succes.

Tegenwoordig is voor escalatiedominantie de ‘vliegende tank’, de Apache-gevechtshelikopter, blijkbaar afdoende. Daarnaast heeft Nederland een hele riedel aan gevechtsvoertuigen waarmee de manoeuvre-eenheden daadwerkelijk het gevecht kunnen aangaan, van Bushmaster tot CV-90. Zowel de genoemde pantserwiel- en rupsvoertuigen als de Apache kunnen de taak van de traditionele gevechtstank prima overnemen – zo luidt het aan Plein 4 in Den Haag.

Tanks zijn eerder rijdende doodskisten geworden dan serieuze wapensystemen voor het huidige type oorlogvoering. Er worden immers nergens ter wereld tanks vervaardigd die bestand zijn tegen Hellfire-raketten, ook tanks met een reactief pantser niet.

Met het verdwijnen van de laatste tachtig Nederlandse tanks verdwijnen automatisch de laatste twee tankbataljons: 42 Tankbataljon Regiment Huzaren Prins van Oranje (RHPO), onderdeel van 43 Gemechaniseerde Brigade in Havelte, en 11 Tankbataljon Regiment Huzaren van Sytzama (RHvS) dat deel uitmaakt van 13 Gemechaniseerde Brigade in Oirschot.

Defensie heeft ongecompliceerd geredeneerd: de tanks worden amper ingezet bij missies in het buitenland (want ze komen, vooral bij vredesmissies, nogal agressief over); aangezien de tanks niet worden ingezet zijn ze schijnbaar niet nodig; door de draconische bezuinigingen zijn de tankbataljons niet meer operationeel te houden. Dus wordt het ultieme statussymbool van elk zichzelf respecterend leger wegbezuinigd.

Nu is de inzet van alles wat bij Defensie ademt en rondrijdt een politieke aangelegenheid. Zo besliste de politiek indertijd niet tot inzet van Nederlandse tanks in Afghanistan, terwijl andere landen, zoals Canada, Denemarken en de Verenigde Staten (sinds 2010), dit wel deden en doen. Feitelijk was dit de opmaat naar het einde van de Leopard, omdat het bestrijden van opstandelingen in een counter-insurgency zoals in Irak of Afghanistan primair nu eenmaal niet een dagtaak is voor artillerie, gevechtsvliegtuigen en… tanks. Het ontmoedigingseffect van een afschrikwekkend grote tank kon voor de politiek onvoldoende worden gemotiveerd om de inzet van de Leopard 2A6 in Uruzgan voor elkaar te krijgen.

Alle modificaties en midlife updates door de jaren heen aan het kostbare wapensysteem ten spijt, kan de Koninklijke Landmacht mede daarom vanaf 8 april 2011 afscheid nemen van haar peperdure Leopards. Opnieuw, omdat in de jaren 1992 tot en met ‘94 al achtereenvolgens 43 Tankbataljon (Langemannshof), 59 Tankbataljon (’t Harde) en 41 Tankbataljon (Bergen-Hohne) werden opgeheven. En in 2005 volgde dan nog, als laatste, 101 Tankbataljon met het sluiten van de laatste legerplaats, Seedorf, op de Noord-Duitse laagvlakte.

Defensie is, zo wordt het in elk geval door het loyale Defensiepersoneel gezien, altijd het sluitstuk van begrotingen. In de Defensienota van 2000 volgde wederom een finale klap: het afdanken van 136 Leopard 2A6-tanks. En nog in 2007/’08 verdwenen in het kader van de Prinsjesdag-beleidsbrief  ‘Wereldwijd dienstbaar’ bij beide overgebleven tankbataljons een tankeskadron met in totaal 28 Leopard-2 tanks. Toen heette het “ruimte te scheppen voor noodzakelijke investeringen”.

Het laatste paradepaardje van een goed geoutilleerde landmacht verdwijnt dus. Een enorme kapitaalvernietiging, want zo’n hightech tank kost al gauw een paar miljoen euro. Terwijl de moderne tank – en de Leopard is modern – een wapensysteem pur sang is. Een precisiemiddel wat bescherming en vuurkracht betreft dat met geavanceerde sensoren de commandant te velde continu escalatiedominantie biedt. Niet voor niets behoort de Nederlandse Leopard 2A6, samen met de Amerikaanse Abrams-tank, tot de modernste tanks ter wereld.

Ook daarom blijft het strategisch gezien onverklaarbaar. Niemand kan immers voorspellen hoe een volgende oorlog, dus na de counter-insurgencies, eruit ziet. Niemand weet of bij een volgende krijg tanks een reële inzetoptie zullen zijn. Toch gebiedt de realiteit dat het aanpassingsvermogen van een tank op het gevechtsveld minimaal is. Sterker nog: de inzetbaarheid is beperkt binnen zowel het nabijgevecht als het gevecht op de langere afstand.

Toen de politiek vervolgens, vanaf de Balkan-troebelen, haar rol in crisisbeheersingsoperaties heeft uitgesloten, is de inzetbaarheid van de Nederlandse tankbataljons al gauw afhankelijk gemaakt van het ambitieniveau. Zoals dat geldt voor alle personeel en materieel bij Defensie.

Iedere Defensie-watcher kon het zien aankomen: zwaar materieel, zoals de tank en de houwitser, heeft zijn langste tijd gehad. Volgens de politieke en militaire planners is de grootschalige inzet van tanks niet langer een realistisch scenario, dus streeft de politiek niet langer naar het behoud van geldverslindende tankeenheden. De erfenis uit de Koude Oorlog kan verdwijnen.

Achteraf gezien heeft het luipaard te weinig haar tanden (kunnen) laten zien. Daarna is ze genadeloos de nek omgedraaid en helemaal uitgeroeid…

Rest in peace!

Terug naar Boven

7 april 2011

Volgens het Dagblad van het Noorden zal minister Hans Hillen van Defensie niet bezuinigen op de Luchtmobiele Brigade. De minister handhaaft de huidige drie bataljons van de Luchtmobiele Brigade waarvan er twee gelegerd zijn in Schaarsbergen en één op de Johan Willem Frisokazerne in Assen. Daarmee zou sluiting van de kazerne in Assen van de baan zijn.

Het Dagblad van het Noorden heeft dit woensdagavond laat vernomen van een betrouwbare bron die zich baseert op informatie uit de Defensietop. Volgens de bron is de toekomst van de Asser kazerne nog niet helemaal zeker. “Het kan nog misgaan als door kamerleden uit andere regio's op het kabinet wordt ingepraat.”

Het kabinet neemt pas vrijdagochtend formeel een besluit over de bezuinigingen bij defensie.
Op de kazerne én ook in Den Haag deed het gerucht al de hele week de ronde dat Hillen de Drentse hoofdstad zou sparen. “Goed nieuws voor Assen”, twitterde het Asser VVD-kamerlid Erik Ziengs woensdagavond.

Terug naar Boven

Fokke & Sukke

© Fokke en Sukke.

Terug naar Boven

6 april 2011

Terug naar Boven

Twee dagen vóór de aangekondigde bekendmaking van Minister van Defensie Hans Hillen komen diverse media, op basis van goed ingevoerde bronnen, al met cijfers. Zo zullen door de bezuinigingen bij Defensie duizenden gedwongen ontslagen vallen. In totaal moeten er 10.000 functies weg.

Alle tanks* verdwijnen, net als vier van de tien mijnenjagers* en alle Cougar-transporthelikopters*.

Daarnaast bracht RTL Nieuws als enige het nieuws dat één van de luchtmobiele infanteriebataljons* zal worden opgeheven.

Naar verluidt zijn na deze bezuinigingen missies op eenzelfde schaal als van 2006 tot 2010 in Uruzgan niet meer mogelijk.

De bewindsman wil verder onder meer fors snijden in ondersteunende diensten en in staven. In alle lagen van de organisatie verdwijnen banen, dus bijvoorbeeld ook onder generaals.

Het kabinet neemt waarschijnlijk vrijdag 8 april een besluit over de plannen, als op alle kazernes, marinecomplexen en vliegbases dezelfde plannen worden gepresenteerd.

AFMP-voorzitter Wim van den Burg denkt dat er waarschijnlijk flink wordt gesneden in de hogere rangen waar veel mensen een vast contract hebben. Het gaat daarbij bijvoorbeeld om officieren en onderofficieren.

* NOOT WEBBEHEERDER:

Volgens de aannames uit de media gaat het om:

4 van de 10 mijnenjagers uit de Alkmaar-klasse

17 transporthelikopters van het type Eurocopter AS-532U2 Cougar

bij beide gemechaniseerde brigades om het verdwijnen van de tankbataljons met elk 30 gevechtstanks van het type Leopard 2A6

Van de drie luchtmobiele infanteriebataljons zijn er twee gelegerd in Schaarsbergen en één in Assen.

Terug naar Boven

Terug naar Boven

Terug naar Boven

Terug naar Boven

Terug naar Boven

Terug naar Boven

22 maart 2011

Leden van de Provinciale Staten in Drenthe hebben een petitie aangeboden aan Minister van Defensie Hans Hillen voor het behoud van de Johan Willem Frisokazerne in Assen. PvdA, VVD, CDA en GroenLinks steunen de petitie.

Volgens de provincie Drenthe en het gemeentebestuur van Assen wijst alles op een naderende sluiting, daarom willen ze nu alvast pleiten voor het behoud van de kazerne.

De ondertekenaars van de petitie zeggen dat het zo'n 2.000 mensen hun baan zou kosten als de kazerne in Assen verdwijnt. Ook de noordelijke werkgeversorganisaties van VNO-NCW en MKB-Nederland en de Kamer van Koophandel Noord-Nederland noemen een sluiting van de JWF-kazerne economisch onverantwoord.

"Met een dergelijke bezuiniging wordt Noord-Nederland, en de provincie Drenthe in het bijzonder, onevenredig hard getroffen", schrijven de werkgevers in een brief aan het kabinet en de Tweede Kamer.

De PvdA vraagt zich tevens af of er niet op materieel kan worden bezuinigd. Daar komt bij dat de JWF-kazerne het enige opleidingscentrum van de landmacht in het noorden van het land is.

Het noorden van Nederland zou onevenredig zwaar worden getroffen in de werkgelegenheid door het weghalen van diverse Rijksdiensten. Dit is niet in overeenstemming met de (met algemene stemmen aangenomen) motie Heijnen uit 2009, waarin wordt gevraagd de werkgelegenheidsgevolgen van de Rijksbezuinigingen evenwichtig te verdelen.

Terug naar Boven

17 maart 2011

Twee weken voordat Defensie met de Beleidsbrief 2011 naar buiten komt, nemen de media alvast een voorschot op de inhoud.

Volgens het Dagblad van het Noorden verlaat Defensie Assen. Defensie haalt 13 Infanteriebataljon Luchtmobiele, de mortiercompagnie en de middelbare beroepsopleiding van Defensie (Veiligheid & Vakmanschap) weg uit Assen.

Dat komt in feite neer op het sluiten van de Johan Willem Frisokazerne in de Drentse hoofdstad. De krant heeft dit gisteren vernomen uit betrouwbare bron, die zich baseert op informatie uit de top van het ministerie van defensie.

Het vertrek van de militairen is een ramp voor de werkgelegenheid in Assen. Bij de legeronderdelen in Assen alleen al gaat het om het verlies van 1.000 volledige banen. Daarentegen meldt RTV Drenthe dat sluiting van de kazerne in Assen in totaal 2.000 arbeidsplaatsen kost.

De nieuwszender bericht verder dat de gemeente Assen de handdoek nog niet in de ring gooit, nu het doek definitief lijkt te vallen voor de kazerne in Assen. Burgemeester Sicko Heldoorn blijft met een delegatie uit Drenthe lobbyen in Den Haag.

Alle hoop is gevestigd op de fracties in de Tweede Kamer, die het laatste woord hebben. Hoe de stemming in de Kamer ligt is volgens Heldoorn nog onduidelijk, omdat vooral de coalitiepartijen zich alleen laten informeren en nu geen uitspraken doen.

Volgens het Algemeen Dagblad gaat het Nederlandse leger verder zonder tanks. Volgens de huidige plannen wil de ministers alle tanks van de hand doen. Dat bevestigen goed ingevoerde bronnen in het AD.

De Nederlandse landmacht beschikt nu nog over zo'n 80 Leopard-tanks, verdeeld over twee tankbataljons in Havelte en Oirschot. De tanks worden nauwelijks ingezet bij missies in het buitenland. Door de draconische bezuinigingen van dit kabinet zijn die bataljons niet meer operationeel te houden, zo luidt vooralsnog de conclusie binnen Defensie.

De plannen zijn nog niet definitief, maar de discussies binnen het ministerie bevinden zich wel in een eindfase. Bij Defensie staat “alles” ter discussie om te komen tot de 1 miljard aan bezuinigingen op het departement. “De minister heeft gezegd: alle tollen zijn los”, aldus een woordvoerder over het bericht in het AD.

De tankbataljons dienden oorspronkelijk om Nederland te beschermen tegen een eventuele aanval van communistische landen. Tegenwoordig is het nut van de tanks volgens de krant minder duidelijk. Het verlies aan stootkracht moet worden gecompenseerd met lichtere pantservoertuigen en Apache-gevechtshelikopters. Maar volgens het AD wijzen sommigen erop dat Apaches soms door slecht weer aan de grond moeten blijven. Lichte pantservoertuigen zouden niet op alle terreinen inzetbaar zijn.

Ook zou het ministerie de Cougar-transporthelikopters willen wegbezuinigen. De kosten van onderhoud moeten worden gedrukt door niet teveel verschillende helikopters te hebben.

Verder moet het snijden in de staffuncties geld opleveren.

Volgens BNR Nieuwsradio overweegt het Belgische leger 30 tweedehands Leopard 2A6-tanks over te nemen van Nederland. Dat zegt het Belgische Kamerlid Karolien Grosemans van de Nieuw-Vlaamse Alliantie (N-VA). Het Belgische Ministerie van Landsverdediging ontkent dat er plannen zijn om de tanks over te nemen – aldus de Vlaamse krant Gazet van Antwerpen op 14 maart jl.

Maar volgens Grosemans zijn de aankoopplannen concreet; er is nog geen definitieve beslissing genomen vanwege ruzie over de aankoop tussen de Vlamingen en de Walen en tussen de land- en de luchtmacht. Drie anonieme bronnen binnen de Belgische krijgsmacht hebben deze onenigheid bevestigd. De ruzie tussen de legeronderdelen zou gaan om een keuze tussen het kopen van tanks of het in de lucht houden van F-16-straaljagers.

Volgens bronnen in de Belgische krijgsmacht heeft de Chef Defensie, generaal Charles-Henri Delcour, vorige maand in gesprekken met zijn Nederlandse collega Peter van Uhm de Belgische interesse voor de tanks bevestigd.

Al op 14 februari jl. ontkende legerwoordvoerster Ingrid Baeck de aankoopplannen. Op 26 januari 2011 onderstreepte minister Pieter De Crem in de defensiecommissie dat er hieromtrent geen plannen zijn. Die dag antwoorde Dr Crem op een vraag van Grosemans, die wilde weten wat het leger zal aanvangen met de 'Flahautkanonnen': achttien omstreden 90 mm-tankkanonnen op wielen die volgens de toenmalige oppositie werden de kanonnen gekocht omdat Flahaut een wapensysteem wilde voor de munitie van fabrikant Mecar uit Nijvel. Volgens Grosemans kostten deze 'Piranha's DF90' € 4 miljoen per stuk, terwijl er veel krachtiger én goedkopere wapens tweedehands te vinden zijn. Vervolgens kwam Grosemans op de proppen met de Nederlandse Leopard 2A6-tanks die al voor € 1,5 miljoen per stuk te koop zijn. Een en ander is na te lezen in de rubriek ‘In de pers’ op de website van Grosemans als lid van de Commissie Landsverdediging.

 

Bij alle vooruitlopende media-aandacht voor Defensie past onderstaand citaat van Otto von Bismarck:

"Geloof een gerucht pas als het officieel ontkend wordt."

Terug naar Boven

Één van de ambities van het op 14 oktober 2010 beëdigde kabinet-Rutte – die van "een veelzijdig inzetbare krijgsmacht met het daarbij behorende ambitieniveau zoals uitgewerkt in het eindrapport Verkenningen 'Houvast voor de krijgsmacht van de toekomst' (29 maart 2010) – moet worden gecombineerd met een opgelegde reductie van € 600 miljoen uit het Regeerakkoord 2010 én ongeveer € 400 miljoen aan structurele exploitatietekorten.

Defensie moet in de komende jaren dus één miljard euro besparen.

Door middel van het uitzetten van 19 onderzoeksopdrachten – plus de opdracht ‘Denk Mee’ – aan evenzoveel ambtelijke werkgroepen is binnen Defensie een scala aan bezuinigingsmogelijkheden gepresenteerd.

‘Denk Mee’ was de 20ste opdracht en gold het gezamenlijke Defensiepersoneel. Vanaf november 2010 is het personeel per e-mail gevraagd de leiding van Defensie te voorzien van ideeën over de vraag waar bezuinigingen mogelijk zijn. Er kwamen enkele duizenden reacties binnen.

Met behulp van ‘Denk Mee’ wilde Minister van Defensie Hans Hillen suggesties inwinnen over mogelijk te nemen bezuinigingsmaatregelen. Alle via ‘Denk Mee’ gedane voorstellen vonden hun weg naar de beleidsverantwoordelijke directies, operationele commandanten en voorzitters van de werkgroepen die de bezuinigingsvoorstellen uitwerkten.

Daarnaast waren er in het land ‘Tigerteams’ actief die ideeën noteerden en nagingen in hoeverre de materiële exploitatie en bedrijfsvoering bij onderdelen beter kon.

Nu, op 1 april 2011, presenteert Minister van Defensie Hans Hillen zijn Beleidsbrief 2011, waarin de speerpunten van het Defensiebeleid worden uiteengezet.

Een brief waarin de voorgenomen bezuinigingen concreet worden gemaakt. In deze brief zal “het evenwicht tussen het ambitieniveau, de samenstelling en toerusting van de krijgsmacht en het niveau van de Defensie-uitgaven worden beschreven.”

In lijn met het Regeerakkoord van de regering-Rutte is het uitgangspunt voor de bewindsman van Defensie dat de bezuinigingen primair te vinden zijn in de besturing en bedrijfsvoering van Defensie en pas in de laatste plaats in de operationele capaciteiten.

De bezuinigingen in deze Beleidsbrief 2011 zullen worden opgeteld bij de financiële erfenis van het Ministerie van Defensie uit het recente verleden. Het geheel aan maatregelen beloopt, als gezegd, één miljard euro.

De ervaring leert dat ongeveer de helft daarvan ten laste zal komen van de personele exploitatie. Aangezien de gemiddelde loonkosten per functie ongeveer € 50.000 bedragen, gaat het rekenkundig om ongeveer 10.000 functies. Dit is een aanwijzing hoe ernstig de situatie is waarin Defensie verkeert: de komende jaren zullen gedwongen ontslagen niet worden uitgesloten.

Terug naar Boven 

Laatste update:07.05.2012